मधेशले पाएको अधिकारलाई सुरक्षित राख्नु नै अहिलेको चुनौती हो

ललितपुर । विदेशमा बस्ने नेपालका मधेशीहरुको अन्तर्राष्ट्रिय छाता संगठन मधेशी एकता समाजले शनिबार काठमाडौंमा जेनजी आन्दोलनपछि मुलुकमा विकसित राजनीतिक परिवेशमा केन्द्रित रहेर विचार मन्थन कार्यक्रम आयोजना गर्यो ।

परिवर्तनशील समयमा मधेश भन्ने शीर्षकमा आयोजना गरिएको विचार मन्थन कार्यक्रममा बोल्दै जनमत पार्र्टीका अध्यक्ष डा. सिके राउतले जेनजी आन्दोलनपछि मधेश कहाँ छ भनी आफूहरुले खोजिरहेको बताएका थिए ।

डा. राउतले जेनजी आन्दोलनपछि आफू र आफ्नो पार्टीका सांसदले राजीनामा दिएको, तर पछि संघीयता र संसदीय व्यवस्थामाथि नै प्रहार हुन थालेको आफूले पाएको बताए ।

जेनजी आन्दोलनपछि आफूले मधेश खोज्न थालेपछि एक शीर्ष जेनजी नेताले आफूलाई धम्की दिएको उनले बताए । मधेश आन्दोलन त्यतिकै भएको होइन, मधेशले पहिचान त्यतिकै पाएको होइन, त्यसका लागि धेरैले बलिदानी दिएको राउतले बताए ।
मधेश आन्दोलनले ल्याएको समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीले नै मधेशी, दलित, मुस्लिम, जनजातिहरु संसदसम्म पुगेको र समानुपातिक व्यवस्थाकै कारणले मधेशी, आदिवासी जनजाति, दलितलगायतका समुदायले मुलुकमा आरक्षण पाएको उनको भनाइ थियो ।

जेनजी आन्दोलनपछि नेपाली सेनाले देशको राजनीति आफ्नो हातमा लिएर सम्झौता गर्दा मधेशले कुनै ठाउँ नपाएको बताउँदै उनले नेपाली सेनाले मधेसीलाई प्रधानमन्त्री किन नबनाएको ? भनी प्रश्न समेत गरे । उनका अनुसार मधेशबाट आवाज नउठेको भए जेनजी आन्दोलनपछि संघीयता पनि समाप्त हुन्थ्यो ।

तर पछिल्लो समय जेनजीले सरकारसँग गरेको सम्झौतामा मधेसी, थारु, आदिवासी जनजाति र दलितलगायतलाई सम्बोधन गरेकोले त्यो सकारात्मक रहेको उनको भनाइ थियो ।

त्यसैगरी राजनीति विश्लेषक सिके लालले जेनजी आन्दोलनमा मधेस कतै नदेखिएको बताए ।

विचार मन्थन कार्यक्रममा बोल्दै लालले जेनजी आन्दोलनमा मधेसी सहभागी भए पनि त्यसबाट केही नपाएको बताए । जेनजी र सरकारबीच भएको सम्झौतामा मधेसी दर्शक भएर मात्र बसेको बताउदै उनले मधेसीलाई अझै नेपाली नमानेको बताएका थिए ।
यस्तै, देशको अवस्था मधेशको अनुकूल नरहेको भन्दै डा. राउतले अनुकूलताका लागि प्रतीक्षा गर्नबाहेक केही उपाय नरहेको बताए । नवयुवाले परिवर्तन गर्न चाहेका छन् तर त्यस्तो परिवर्तन कस्तो हुन्छ त्यो सोचनीय कुरा रहेको बताउँदै विश्लेषक लालले सन् १९९० मा जे अवस्था थियो त्यस्तै अवस्था अहिले पनि रहेको बतए ।

वर्तमान संविधान मधेशीको पक्षमा नरहेको बताउदै उनले यो संविधान पुनर्लेखन नभएसम्म वा संशोधन नभएसम्म मधेसीको अधिकार सुरक्षित नहुने बताए । आगामी निर्वाचनबाट पनि मधेसीहरुलाई आफ्नो अधिकार प्राप्त नहुने भन्दै लालले अधिकारका लागि नयाँ ढंगले संघर्ष गर्नुपर्ने बताए ।

मधेसमा असल नेतृत्वको आवश्यकता छ र त्यस्तो नेतृत्व स्थापित हुन केही समय लाग्ने बताउदै उनले नेतृत्व र नेता एकदिनमा नजन्मिने बताए ।

त्यसैगरी अर्का विश्लेषक तुलानारायण साहले हरेक आन्दोलनले राज्यसँग सम्झौता गर्ने गरेको तर ती सम्झौताहरुले मधेसलाई गौण राख्ने गरेको बताए ।

उनले हरेक आन्दोलनको नेता हुन्छ तर जेनजी आन्दोलनको नेता नै रहेको बताए । जेनजी आन्दोलनको एजेन्डा सुशासन र पुस्तान्तरका लागि भएको थियो तर त्यहाँ मधेस कहाँ छ भनी प्रश्न उठेको बताउदै साहले जेनजी आन्दोलनपछि मधेसी दलमा पुस्तान्तरको कुरा नउठेको बताए ।

मधेस आन्दोलनले काठमाडौंमा आफ्नो स्थान खोजेको तर जेनजी आन्दोलनपछि भएको सम्झौतामा मधेस कतै पनि नरहेको उनको भनाइ थियो ।

उनले भने, यो आन्दोलनको अदृष्य एजेन्डा भनेको संघीयता खर्चिलो भयो भन्ने हो, यदि मधेशमा त्यसको विरोध नभएको भए संघीयता नै प्रभावित हुने अवस्था आएको छ । मधेशले पाएको अधिकारलाई सुरक्षित राख्नु नै अहिलेको चुनौती रह्यो ।
बहुमुखी प्रतिभाका धनी आनन्द गुप्ताले सञ्चालन गरेको कार्यक्रममा समाजका प्रवक्ता दीपेन्द्र चौबेले विद्वान वक्ता तथा दर्शकहरुलाई स्वागत गरेका थिए भने मधेशी एकता समाजका संस्थापक अध्यक्ष एवं अन्तर्राष्ट्रिय समिति संयोजक डा. रविन्द्र कुमार यादवले विषय प्रवेश गराउँदै समाजको योगदान र भावी कार्ययोजनाबारे प्रकाश पारेका थिए ।

कार्यक्रममा सामाजिक अभियन्ता राकेश मिश्रा, विश्लेषक राजेश विद्रोही, मिथिला चित्रकार रन्जु यादव, जेनजी नेता शिव यादव, अभियन्ता आभास गुरु, युवा अभियन्ता माजिद अन्सारी र फिल्म अभिनेत्री सरिता साहले पनि आआफ्नो धारणा राखेका थिए ।
कार्यक्रमको अध्यक्षता गर्नुभएकी मधेशी एकता समाजकी नेपाल संयोजक डा. बबी सिंह यादवले सबैलाई धन्यावाद दिनुका साथै मधेशको संघर्ष, एकता र भविष्यबारे कविता सनाएका थिए ।

थप समाचारहरु

भूमिहीन १२० परिवारको हातमा लालपुर्जा वीरगञ्जमा निस्शुल्क धारा जडान र धरौटी शुल्कमा छुट स् जनताको पहुँचमा सहज खानेपानी सेवा अनुदानको माग राख्दै उखु किसानहरु पुनः आन्दोलित हैजा प्रभावित वीरगञ्ज क्षेत्रमा पानी परिक्षणको कार्य तीव, मन्त्री यादव स्वयम् पानी परीक्षण स्थलमा मिथिला क्षेत्रमा आज चौरचन पर्व मनाइँदै आज विवाह पञ्चमी : मधेश प्रदेशमा सार्वजनिक बिदा डलर अर्बपतिको सूचीमा थपिए १४१ जना जनस्तरमा पुग्ने बजेट बनाउन मन्त्री भगबती चौधरीको निर्देशन महालक्ष्मी विकास बैंकद्वारा सेयर लगानीकर्ता लक्षित नयाँ बचत खाता सञ्चालनमा ग्लोबल आइएमई बैंकले भारतमा उच्च शिक्षाका लागि जाने विद्यार्थीलाई शैक्षिक कर्जा प्रदान गर्नेे लगानी सम्मेलनले जगाएको उत्साह माउन्टेन इनर्जीले जित्यो प्राधिकरण विरुद्दको मुद्दा नारायणहिटी दरवार संग्रहालय क्षेत्रमा निषेधाज्ञा जारी साउन महिनाभित्रै वीरगञ्जमा खानेपानी आयोजनाहरूको टेण्डर आह्वान हुन्छ : मन्त्री यादव एसईईको नतिजा आज सार्वजनिक हुँदै प्रधानमन्त्री ओलीको निजी निवासमा आगजनी मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड अझै भएन सुचारु, पहिरो हटाउने काम जारी प्रधानमन्त्री कार्कीसँग निर्वाचन आयोगका पदाधिकारीको छलफल