बिजनेस पाटी
ललितपुर - ललितपुर – नयाँ द्वन्द्व टार्ने प्रयासस्वरूप संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच जेनेभामा अप्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरण सुरु हुन लाग्दा वासिङ्टनले सार्वजनिक रूपमा उठाउँदै आएको क्षेप्यास्त्र मुद्दालाई केही हदसम्म पन्छाएको सङ्केत देखिएको छ । क्षेत्रीय तनाव उच्च विन्दुमा पुगेका बेला दुवै पक्षले कूटनीतिक बाटो रोज्न खोजेका हुन् ।
अमेरिकाले यस क्षेत्रमा उल्लेख्य सैन्य जमघट गरेपछि र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौता नभए आक्रमण गर्न सकिने चेतावनी दोहोर्याएपछि वार्ता सुरु हुन लागेको हो । मङ्गलबारको स्टेट अफ द युनियन सम्बोधनमा ट्रम्पले इरानले ‘भयावह आणविक महत्त्वाकांक्षा’ पछ्याइरहेको आरोप लगाउँदै तेहरानले युरोप तथा विदेशस्थित अमेरिकी आधारसम्म पुग्न सक्ने मिसाइल विकास गरिसकेको दाबी गर्नुभयो ।
इरानले ती आरोपलाई ‘ठूलो झुट’ भन्दै अस्वीकार गरेको छ । तेहरानले आफ्नो क्षेप्यास्त्रको अधिकतम दूरी दुई हजार किलोमिटर रहेको बताउँदै आएको छ।
मूल विवाद इरानको आणविक कार्यक्रममै केन्द्रित छ । पश्चिमी राष्ट्रहरूले तेहरानले आणविक बम विकास गर्ने आशङ्का व्यक्त गर्दै आएका छन् भने इरानले आफ्नो कार्यक्रम शान्तिपूर्ण उद्देश्यका लागि मात्र भएको अडान दोहोर्याउँदै आएको छ ।
वार्तामा इरानको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम र इजरायलविरुद्ध सक्रिय सशस्त्र समूहलाई दिइँदै आएको समर्थनबारे पनि छलफल गर्नुपर्ने दबाब छ । मार्को रुबियोले क्षेप्यास्त्र विषयमा छलफल अस्वीकार गर्नु समस्या भएको बताउनुभएको छ ।
इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले वार्ताका लागि अनुकूल दृष्टिकोण रहेको बताउँदै सम्झौता सम्भव रहेको आशा व्यक्त गर्नुभएको छ । वार्तामा इरानी टोलीको नेतृत्व विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले गरिरहनुभएको छ ।
अमेरिकी टोलीको नेतृत्व स्टिभ विटकफ र जारेड कुसनरले गर्ने बताइएको छ ।
इन्टरनेसनल इन्स्टिच्युट फर स्ट्रेटेजिक स्टडिजका अनुसार यस क्षेत्रले युद्धको सम्भावना महसुस गरिरहेको छ ।
सर्वसाधारण विभाजित देखिएका छन्—कतिपयले युद्धले पीडा बढाउने आशङ्का व्यक्त गरेका छन् भने कतिपयले कूटनीतिबाट समाधान सम्भव हुने विश्वास गरेका छन् ।