गोलीबारी नरोकिने संकेत, १० दिने युद्धविराममै पनि तनाव कायम

ललितपुर - हप्तौं देखे जारी विनाशकारी सङ्घर्ष पछि इजरायल र लेबनान बीचमा १० दिनका लागि युद्ध सुरु भए पनि मैदानको अवस्था अन्त्य अनिश्चित सुरक्षित छ । मध्यवर्ती क्षेत्रीय तनाव कम प्रयासको रूपमा प्रस्तुतकर्ता छ, तर जमिनमा जारी राख्नुहोस्, अस्पष्ट सर्तहरू र आपसी अविश्वासले दीर्घकालीन प्रभाव उच्च प्रश्न उठाउछ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्डेले यो युद्धविरामको घोषणा गरे । यदि इजरायल प्रत्यक्ष रूपमा लेबनान सरकारबाट पनि सक्रिय इरानी हिजबुल्लाह लडाकू समूह युद्धरत तथ्यले भेदकोकारिता शीर्ष शङ्का उत्पन्न छ, संयुक्त समूह औपचारिक प्रभावकारिता समूहमा समावेश छैन।

युद्धविराम सुरु भै घर बेरुतका विभिन्न स्थानमा बासिनहरूले हर्ष प्रकट हावामा गोली चलाएका थिए। तर यो बीचमा केही अघि गोलीबारी रका आक्रमणहरू घटनाक्रम जारी स्थानीय माध्यममा जान्छन्। दक्षिणी लेबनानका खियाम र डिब्बाइन गाउँमा युद्धविराम लागू भयो आधा घण्टा पछि पनि इजरायली गोलाबारी रिपोर्ट सार्वजनिक भयो।

युद्धका कारण विस्थापित लाखौं मानिसहरू घर फर्कने प्रयासमा पनि अधिकारीहरू चरणबद्ध रूपमा सुरक्षित हुन अनुरोध गर्न चाहन्छन्। करिब १० लाख मानिस विस्थापित छन् र सुरक्षित छन् भन्ने कुरा स्पष्ट छैन ।

इजरायली समूहहु बेन्जामिन नेतान्याले शान्ति प्रयासका लागि प्रयासका लागि युद्धविराम स्वीकार गर्न बताउनुहोस्, तर इजरायली सेना दक्षिणी लेबनाबाट फिर्ताको स्पष्ट पार्नुहोस्। उहाँका अनुसार इजरायलले १० किलोमिटर क्षेत्र सम्मिलित ‘सुरक्षा क्षेत्र’ विस्तार छ र बाट पछि हट्ने योजना छैन ।

यसै बीचमा हिजल्लाहले आफ्नो भूमिमा इजरायली फोरलाई कब्जाको रूपमा व्याख्या गर्दै त्यसको विरोध गर्ने अधिकार जारी राख्नु छ। समूहले भविष्यको परिस्थिति अनुसार सेट अप सङ्केत बताउछ, युद्धविरामलाई थप कदम चालेको छ ।

अमेरिकी वार्तालापको नीति अनुसार इजरायलले पनि कुनै सम्भावित वा जारी आक्रमणलाई विरोधीलाई जोगाउने अधिकार सुरक्षित राख्छ । तर अन्य लेबनानी लक्ष्यहरू विरोधी आक्रामक सेना कारबाही नगर्ने उल्लेख छ । यदि यो व्यवस्थाले इजरायललाई आवश्यक ठानेको समस्या कारबाही मुक्तता दिन सङ्केत विश्लेषण छ ।

युद्धविराम सुरु हुन अघि हिजबुल्लाहले उत्तरी इजरायलका सहर रकेट आक्रमण जारी राखेका थिए भने मध्यवर्ती राखिएको थियो भने सीमावर्ती हवाई हमलाका साइरन बजेका छन्।

यो बैक वासिंग्टनमा भएको कूटनीतिक पहल पछि केही समय पछि छ । अमेरिकी प्रबन्धकका अनुसार र लेबनानका प्रतिनिधिहरूबीच छलफल भयो, त्यसपछि उच्चस्तरीय उच्चस्तरीय टेलिफोन वार्ता र विदेशको सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्ने वातावरण तयार भयो । दशकौं पछि देश बीच प्रत्यक्ष कूटनी संवाद पनि जनाइएको छ।

लेबनानले भने, दीर्घकालीन वार्ता फेरि युद्धविराम अनिवार्य शर्तबाट बताउनु छ । थप हिजबुल्लाहलाई निशस्त्र विश्लेषण पनि स्पष्टता राख्छ, यद्यपि यो प्रक्रिया जटिल र विवादास्पद बन्ने विवाद छ ।

सन्४८ मा इजरायल स्थापना हुन थाल्यो भने अर्को देशमा औपचारिक रूपमा युद्धकै रूपमा स्थापना भयो । सन् १९८३ मा एक सुन्दर सौन्दर्य लेबना चाहिँ गृहयुद्धका कारण हुन नसकी अन्ततः खारेज भयो ।

यस बीचमा क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि कूटनीतिक गतिविधि तीव्र बनका छन् । पाकिस्तानका सेना प्रमुख इरानका उच्च अधिकारीलाई भेट्नुहोस् गरीबीराम विस्तारका लागि पहल छ । अमेरिका ररानको बीचमा पनि थप वार्ताको समस्या समाधान छ, जसका लागि इस्लामाबादलाई सम्भावित स्थानको रूपमा हेरिएको छ ।

तर तनाव अन्त्य छ । इरानले आफ्नो लाइब्रगाह अमेरिकी शीर्ष नाकाबन्दी हटाउन चेतावनी दिनुहोस् भने जलमार्ग अवरुद्ध धम्की लाई बताउछ । फोन कुल तेल आपूर्ति र अर्थन्त्रमा असर पारके छ । युद्धका कारण तेलको मूल्यमा तीव्र उतार चढाव छ भने विश्व बजारमा स्थिरता बढेको छ ।

यो सङ्घर्षमा हालसम्म हजार मानिसको ज्यान गइ छ । इरानमा कम्तीमा तीन हजार, लेबनानमा दुई हजारभन्दा धेरै र इजरायलमा दुई दर्जन धेरै मान्छे मार्छन् । यसबाहेक अन्य खाडी र अमेरिकी सैनिकहरू पनि सहभागी छन्।

मध्यस्थकर्ताहरूले अहिलेको तीन प्रमुख विषयमा चर्चा खोजेका छन्—इरानको आणविक कार्यक्रम, स्ट्रेट अफ हर्मुजले आफ्नो तेल आपूर्ति र युद्धबाट घटेको खंडको पूर्ति । यो विषयमा प्रगति भइहाल मात्र दीर्घकालीन शान्तिको विषय हुनेछ।

अहिलेको युद्धविरामले तत्काल राहत दिनुहोस् र यो पनि भविष्य निश्चित छ । सानाले फेरि पनि मेरो द्वन्द्व भड्किने घटना यथावत् छ ।

थप समाचारहरु

हर्मुज घाँटीमा छिट्टै ‘नौ सैनिक नाकाबन्दी’ सुरु गर्न राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्देशन साउदी अरबमा एकैदिन सात जनालाई मृत्युदण्ड हङ्गेरीमा ऐतिहासिक परिवर्तन: भिक्टर ओर्बन पराजित, पिटर मग्यार को उदय खाडी क्षेत्र तनाव चुलिँदै, वार्ता अन्योलमा खाडी नाकाबन्दीले युद्ध झन् चर्किने सङ्केत इरानमा मृत्युदण्डको भयावह वृद्धि: २०२५ मा १,६०० भन्दा बढीलाई फाँसी इरानलाई हतियार दिएको आरोपमा चीनको आक्रामक प्रतिक्रिया अमेरिका – इरानबीच युद्धविरामको प्रक्रिया जारी रहेको पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीको भनाइ इरानी युद्धक जहाजलाई ‘ध्वस्त’ पार्ने राष्ट्रपति ट्रम्पको चेतावनी टर्की विद्यालयमा गोलीकाण्ड, १६ घाइते उत्तर कोरियाको आणविक क्षमता तीव्र वृद्धिः आइएइए दक्षिणी लेबनानमा भएको इजरायली आक्रमणमा पाँच जनाको मृत्यु अमेरिका–इरान वार्तामा पाकिस्तानको सक्रियता भारतमा महिला आरक्षण विधेयक बहसमा शुल्क फिर्ता निर्देशनपछि निजी विद्यालयमाथि अभिभावकको दबाब