बिजनेस पाटी
ललितपुर - ललितपुर – सन् २०२५ मा विश्वभर १२९ जना पत्रकार र सञ्चारकर्मी मारिएका छन् । इजरायल ले गाजाबाट रिपोर्ट गर्ने पत्रकारहरूको ठूलो हिस्सा मारिएर सबैभन्दा बढी भूमिका खेलेको देखिएको पत्रकार संरक्षण समिति ले जनाएको छ । यो वर्ष पत्रकार मृत्युको सङ्ख्या अत्यधिक बढेको छ र सिपिजेले डेटा सङ्कलन सुरु गरेयता लगातार दोस्रो वर्ष सबैभन्दा घातक वर्ष बनेको हो ।
“सूचनाको पहुँच पहिलेभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण भएको समयमा पत्रकारहरूको हत्या हुनु जोखिम हो,” सिपिजेका प्रमुख जोडी गिन्सबर्गले भन्नुभयो । मृत्यु भएका पत्रकारमध्ये तीन चौथाइभन्दा बढी द्वन्द्वसँग सम्बन्धित घटनामा परेका छन् ।
सन् २०२५ मा इजरायली गोलीबाट मारिएका ८६ पत्रकारमध्ये ६० प्रतिशतभन्दा बढी गाजामा रिपोर्ट गर्ने प्यालेस्टिनी रहेको सिपिजेले जनाएको छ । इजरायली सेना पत्रकारलाई लक्षित नगर्ने दाबी गर्दै आएको छ ।
युक्रेन र सुडान मा पनि पत्रकार मृत्यु बढेको छ । ड्रोन प्रयोगबाट भएका ३९ घटनामध्ये गाजामा २८ र सुडानमा पाँच पत्रकारको हत्या भएको सिपिजेले दस्तावेज गरेको छ । युक्रेनमा रुसी सैन्य ड्रोनबाट चार पत्रकार मारिएका छन्, जुन २०२२ पछिको युद्ध क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो वार्षिक मृत्यु हो ।
दण्डहीनताको संस्कृतिका कारण पत्रकार जोखिममा रहेको सिपिजेले जनाएको छ । मेक्सिको मा छ र फिलिपिन्स मा तीन पत्रकार मारिएका छन् । भ्रष्टाचार रिपोर्टिङका कारण बङ्गलादेशी पत्रकारको हत्या भएको तथा भारत र पेरु मा अपराधसँग सम्बन्धित मृत्यु रेकर्ड गरिएको छ ।
साउदी अरब मा स्तम्भकार तुर्की अल–जस्सरलाई मृत्युदण्ड दिइएको घटना पत्रकारमाथि दबाबको उदाहरण भएको सिपिजेले उल्लेख गरेको छ ।
विश्वभर प्रेस स्वतन्त्रताको सङ्कट र युद्धका कारण पत्रकार सुरक्षा चुनौतीपूर्ण बनेको छ, जसले सूचना पहुँच र मानवअधिकारमा जोखिम बढाएको छ ।