बिजनेस पाटी
ललितपुर - ललितपुर – सुडान, डार्फर – संयुक्त राष्ट्रसङ्घ (UN) समर्थित स्वतन्त्र तथ्य–अन्वेषण मिसनले गत अक्टोबरमा सुडानको डार्फर क्षेत्र, विशेषगरी अल–फासेर सहरमा विद्रोही समूह र यापिड सपोर्ट फोर्स (आरएसएफ) द्वारा सञ्चालन भएको आक्रमणमा नरसंहारको पहिचान भएको निष्कर्ष निकालेको छ । प्रतिवेदनले अल–फासेरका गैर–अरब समुदाय, विशेष गरी जाघावा र फर जातीय समूहहरूलाई लक्षित गरी योजना अनुसार सामूहिक हत्या, यौन हिंसा, यातना र जबरजस्ती बेपत्ता पार्ने अत्याचार गरिएको उल्लेख गरेको छ ।
प्रतिवेदन अनुसार आरएसएफले सहरमा १८ महिनाको घेराबन्दीपछि आक्रमण चलाएको थियो। करिब दुई लाख ६० हजार बासिन्दामध्ये ४० प्रतिशत मात्र भाग्न सफल भएका थिए भने बाँकी नागरिकको अवस्था अझै अज्ञात छ। आक्रमण २५–२७ अक्टोबरबीचमा तीव्र भएको र सहरबाहिरको अबु सुक विस्थापित शिविरमा दुई दिनमै कम्तीमा ३०० जनाको मृत्यु भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यसमा जातीय आधारमा लक्षित हत्या, यौन हिंसा र जीवन परिस्थितिलाई विनाशतर्फ धकेल्ने व्यवस्थित संरचना नरसंहारको प्रमुख तत्व मानिएको छ ।
टोलीका अध्यक्ष मोहम्मद चन्डे ओथम्यानले आक्रमणलाई ‘युद्धको अनियमित ज्यादती’ नभइ योजनाबद्ध अभियान भएको बताए। प्रतिवेदनले सन् १९४८ को ‘नरसंहार महासन्धि’ले तोकेका पाँच मापदण्डमध्ये कम्तीमा तीन मापदण्ड पूरा भएको पुष्टि गरेको छ। आरएसएफ र सहयोगी अरब मिलिसियाले ६ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको हत्या गरेको र विस्थापित शिविरमा आक्रमण हुँदा थप मृत्यु भएको उल्लेख छ ।
युद्धको क्रममा दुवै पक्षमाथि मानवअधिकार उल्लङ्घनको आरोप भए पनि अधिकांश अत्याचारका लागि आरएसएफलाई जिम्मेवार ठहर गरिएको छ। आरएसएफ समूहले सन् २००० को दशकमा डार्फरमा तीन लाखको ज्यान जाने हिंसात्मक अभियानमा भूमिका खेलेको इतिहास रहेको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका विज्ञहरूले यस समूहलाई संयुक्त अरब इमिरेट्सबाट समर्थन प्राप्त भएको आरोप लगाएका छन्, जसलाई सम्बन्धित पक्षले अस्वीकार गरेको छ ।
संक्षेपमा: डार्फरको अल–फासेर आक्रमणमा योजनाबद्ध जातीय हिंसा, यौन हिंसा र सामूहिक हत्या भएको प्रमाणित भएको छ । प्रतिवेदनले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग अपराधीहरूलाई जवाफदेही बनाउने र नागरिक सुरक्षामा प्राथमिकता दिने आह्वान गरेको छ ।