पेट्रोलियम पदार्थ आयात उकालो : राजस्व बढे पनि अर्थतन्त्रमा दबाब कायमै

ललितपुर चालु आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनामा वीरगञ्ज नाका हुँदै हुने पेट्रोलियम पदार्थको आयातमा उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ । भन्सार तथ्याङ्कअनुसार यस अवधिमा ९० अर्ब ६ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको छ, जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँले बढी हो । आयातसँगै राज्यले पाउने राजस्व पनि बढेको देखिन्छ ।

राजस्वमा सकारात्मक संकेत

पेट्रोलियम पदार्थ आयातबाट चालु आवको छ महिनामा ३७ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा ३६ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ राजस्व उठेको थियो । आयात परिमाण बढेसँगै राजस्व वृद्धि हुनु सरकारका लागि अल्पकालीन रूपमा सकारात्मक संकेत मानिन्छ, किनकि इन्धनमा लाग्ने भन्सार तथा कर राजस्वको महत्वपूर्ण स्रोत हो ।

डिजेलमा सबैभन्दा बढी निर्भरता

आयात संरचनालाई हेर्दा डिजेलमा नेपालको निर्भरता अझै उच्च देखिन्छ । चालु आवको छ महिनामा ४५ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको डिजेल आयात भएको छ, जसबाट मात्रै १९ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ । यातायात, निर्माण र औद्योगिक गतिविधिमा डिजेलको उच्च प्रयोगले यसको आयात बढाइरहेको विश्लेषण गर्न सकिन्छ ।

पेट्रोल र एलपीजीको खपत बढ्दो

सोही अवधिमा २० अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोल आयात हुँदा १३ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ राजस्व उठेको छ । त्यस्तै १४ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ बराबरको एलपीजी ग्यास आयातबाट २ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ । शहरीकरण, सवारी साधनको संख्या वृद्धि र घरायसी प्रयोजनमा एलपीजीको निर्भरता कायम रहनु आयात वृद्धिको मुख्य कारण मानिन्छ ।

व्यापार घाटा र ऊर्जा सुरक्षाको चुनौती

पेट्रोलियम पदार्थको आयात वृद्धि हुँदा राजस्व बढे पनि यसले व्यापार घाटा र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा दबाब सिर्जना गरिरहेको छ । स्वदेशमै वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतको विकास र विद्युतीय सवारीको विस्तार अपेक्षित गतिमा नहुनु इन्धन आयात घटाउन चुनौती बनेको देखिन्छ ।

दीर्घकालीन समाधानतर्फ ध्यान आवश्यक

अर्थविद्हरूका अनुसार पेट्रोलियम पदार्थबाट प्राप्त राजस्वमा निर्भरता दीर्घकालीन रूपमा दिगो होइन । जलविद्युत्, विद्युतीय सवारी, स्वदेशी ऊर्जा र ऊर्जा दक्षतामा लगानी बढाउँदै इन्धन आयात घटाउने रणनीति आवश्यक देखिन्छ । अन्यथा आयात र राजस्व दुवै बढे पनि अर्थतन्त्रमा पर्ने संरचनागत दबाब कायमै रहने संकेत देखिन्छ ।

थप समाचारहरु

एभरेस्ट बैंकद्वारा वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम आयोजना आज विदेशी मुद्राको विनिमय दर सुन–चाँदीको मूल्यमा गिरावट सुनको मूल्यले बनाउँदैछ दैनिक नयाँ रेकर्ड, आज कति पुग्यो ? सोमबारका लागि निर्धारित विदेशी मुद्राको विनिमयदर मंगलबारका लागि निर्धारित विदेशी मुद्राको विनिमयदर आजका लागि निर्धारित विदेशी मुद्राको विनिमयदर विकललाई १३ करोड ५८ लाख जरिवानासहित २ वर्ष कैद सजाय विपन्न महिलाको उत्थानका निम्ति नवउद्यम कार्यक्रम सुन–चाँदीको मूल्यमा भारी गिरावट, कतिमा हुँदैछ कारोवार ? बुधबारका लागि निर्धारित विदेशी मुद्राको विनिमयदर बाढीका कारण एक अर्बभन्दा बढीको क्षति पाडीबाच्छी हुर्काउन ३० लाख अनुदान ललितपुर महानगरपालिकाको आगामी वर्षको बजेट ७ अर्ब ४७ करोड ४१ लाख ४७ हजार रुपैयाँ सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको सिनेटः एक अर्ब ५४ करोड बजेट स्वीकृत दुई करोडले बढ्यो हनुमानढोका दरबार क्षेत्रको राजस्व कुमारी घरको छानो जीर्णोद्धार गर्न रु एक करोड २५ लाख ४७ हजार लागत अनुमान वीरगञ्जबाट ४८ अर्बको निर्यात