भिटामिन डीको अभावः हड्डीदेखि रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतासम्म असर

ललितपुर – शरीर स्वस्थ राख्न भिटामिन डी अत्यन्त आवश्यक मानिन्छ । मुख्यतः सूर्यको प्रकाशबाट प्राप्त हुने यो भिटामिनको कमी हुँदा शरीरमा विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिन थाल्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन् । आधुनिक जीवनशैलीका कारण धेरै मानिस पर्याप्त घाममा ननिस्कँदा भिटामिन डीको अभाव बढ्दै गएको छ ।

भरतपुर अस्पतालका वरिष्ठ फिजिसियन तथा इन्डोक्राइनोलोजिस्ट, एसोसिएट प्रोफेसर डा. कल्याण सापकोटाका अनुसार भिटामिन डीको कमी बच्चादेखि वृद्धसम्म सबै उमेर समूहका व्यक्तिमा देखिन सक्छ । ‘सनसाइन भिटामिन’का रूपमा चिनिने भिटामिन डी वास्तवमा हर्मोन पनि हो ।
“छालामा घाम पर्दा शरीरले भिटामिन डी उत्पादन गर्छ, तर हाल धेरै व्यक्तिमा यसको मात्रा न्यून देखिएको छ,” डा. सापकोटाले बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार नवजातदेखि १२ महिनासम्मका बच्चालाई दैनिक ४०० युनिट र वयस्कलाई दैनिक १००० युनिट भिटामिन डी आवश्यक पर्छ । अस्पतालमा भिटामिन डीको कमीका कारण शरीर दुख्ने, थकान, मांसपेशी कमजोर हुनेलगायत समस्या लिएर बिरामी आउने क्रम बढ्दो रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

भिटामिन डीको प्रमुख स्रोत घाम र खानपान हुन् । मासु, अण्डा तथा दुग्धजन्य पदार्थबाट केही मात्रामा भिटामिन डी प्राप्त भए पनि अन्य खाद्यवस्तुबाट पर्याप्त मात्रा पाउन कठिन हुने डा. सापकोटाले बताउनुभयो ।
“जसरी नूनमा आयोडिन मिसाइन्छ, त्यसैगरी तेल, घ्यू वा खानामा भिटामिन डी फोर्टिफाइ गरेर सेवन गर्न सकिन्छ, तर नेपालमा यसको प्रयोग अझै न्यून छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

भिटामिन डीका लागि बिहान १० देखि ११ बजे र दिउँसो ३ बजेसम्मको घाम प्रभावकारी हुने बताउँदै उहाँले सो समयमा १०–३० मिनेटसम्म छालामा प्रत्यक्ष घाम लाग्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो । घाम ताप्दा सनस्क्रिन तथा छाला पूरै ढाक्ने कपडा नलगाउन पनि उहाँले आग्रह गर्नुभयो । जाडो मौसममा घाम कम लाग्ने भएकाले यस्तो अवस्थामा खानपान वा सप्लिमेन्टमार्फत यसको पूर्ति गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ ।

भिटामिन डीले शरीरमा क्याल्सियमको सन्तुलन कायम राख्न, हड्डी, मांसपेशी, छाला तथा रोग प्रतिरोधात्मक प्रणाली मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ । पर्याप्त भिटामिन डी भए क्यान्सर र सङ्क्रमणको जोखिमसमेत कम हुने चिकित्सकहरूको भनाइ छ ।
यसको कमीले शरीर दुख्ने, हड्डी कमजोर भई भाँचिने, थकान महसुस हुने, बच्चामा उचाइ नबढ्ने र खुट्टा बाङ्गो हुनेजस्ता समस्या देखिन सक्ने डा. सापकोटाले बताउनुभयो ।

थप समाचारहरु

स्वास्थ्य बीमा बोर्डको अध्यक्षमा सुर्यबहादुर थापा नेपाल मेडिकल कलेजद्वारा विशेषज्ञ चिकित्सक सहित जनशक्ति माग आँखा स्वास्थ्यलाई प्रमुख मुद्दा बनाएर अघि बढेका छौँः स्वास्थ्यमन्त्री पौडेल आवासीय चिकित्सकले आन्दोलन जारी राख्ने स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रम रोक्ने अधिकार सरकारी अस्पताललाई छैन : मन्त्री पौडेल गलकोटमा एकैपटक दुई स्वास्थ्य चौकी निर्माण आवासीय चिकित्सकसँगको माग सम्बोधन गर्न सुझाव दिन कार्यदल गठन नेपाल मेडिकल कलेजद्वारा हजयात्रीहरुलाई औषधी सहयोग हेल्थी च्वाइस एस्थेटिक अस्पतालको सम्पूर्ण अफरमा एससीटी–युपिआइ कार्डमार्फत भुक्तानी गर्दा थप विशेष छुट छिमेकी मुलुक भारतका १६ राज्यमा कोरोनाको संक्रमण भारतमा कोरोना संक्रमितको संख्या दिनहुँ बढ्दै : ६ हजार संक्रमित हुँदा ५८ जनाको मृत्यु एक अर्बको जैमिनी नागरिक स्वास्थ्य उपचार कोष अब जनआन्दोलनका घाइतेको उपचारमा सहज हुने -कार्यविधि स्वीकृत वृद्धावस्थामा हुने एक्लोपन र यसको जटिलता भेरी अस्पतालमा निःशुल्क डाइलायसिस सेवा टेकु अस्पतालबाट चार चिकित्सकसहित ६ स्वास्थ्यकर्मी सिभिल अस्पतालमा खटाइयो पहिलो पटक संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा नेपालको विशेष प्रस्तुती बिजनेसपाटी स्वास्थ्य टिप्स -खोकी लाग्दा अपनाउने सरल र प्रभावकारी उपाय